Copie Conforme: Em Çiqasî Orjînal in û Çiqasî Sexte ne?

Nivîs: Mela Mihyedîn

Abbas Kiarostami di her karê ku dest avêtîyê de bi serkeftî ji binê rabûye. Kiarostami bi şêwazek nû fîlmê Copie Conforme kişandîye. Di vî fîlmî de pir serê temaşavanan tevlîhev dike, ji mijarekî derbasî mijareke din dibe û wan bi hev ve bi hostatî girê dide. Fîlm ji serî heta dawî me li bajarê Toscanayê digerîne. Fîlmên wiha ku meriv li nava bajêr kuçe bi kuçe digerîne û ji dîalogan pêk tên her tim ez cezb kirime. Ev jî fîlmek bi vî rengî ye.

Di sekansa pêşî de James Miller (William Shimell) ji bo danasîn û destnîşaneya berhema xwe ya dawî tê bajarê Toscanayê. Li wê derê Elle (Juliette Binoche) xwedîyê cihê pêşangê ye. Di pêşangeha xwe de tiştên dîrokî dide nîşandan. Dema seh dike ku wê Miller bê bajêr ew jî ji bo nasîna wî radibe diçe cihê danasîna berhemê û tevlî bernameyê dibe. Elle ji ber kurê xwe ji mecbûrî ji wir derdikeve. Berîya derkeve jî kartvîzîta xwe ji Miller re dihêle. Berhema Miller li ser kopîyên berhemên orjînal yên dîrokî bûn û Miller îdda dike ku wê demekê berhemên kopî dê ji yên orjînal çêtir bin. Kopî dewamîya berhemê esas digre û wan nemir dike.

Dema danasîn û karê destnîşanê diqede sekansa duduyan dest pê dike û Miller lê dixe û tê cihê pêşangehê. Li wê derê ew û Elle dest bi sohbetê dikin. Li ser meseleyên kopî û orjînalbûna berheman sohbeta her duyan dest pê dike. Miller û Elle ji pêşangehê derdikevin û di nava kolan û kuçeyên bajêr de digerin. Her du bi hev re li gel hev sohbetekê kûr û dirêj dikin.

Derhênerê dîmenê Luca Bigazzi me li kuçeyên bajarê Toscanayê yek bi yek digerîne û di vir de em derbasî sekansa sisêyan dibin. Bigazzi karekî pir hêja kirîye. Dema lîstikvan ji bo demek kurt ji kadrajê derkeve jî em lîstkvanî di neynikê de dîsa li pêşberî xwe dibînin. Bi vê şêwazê fîlm me bi temamî zeft dike û dikşîne hundirê xwe.

Fîlm her çiqasî bi kopîbûn û orjînalbûna berheman dest pê kiribe jî bi awayekî Kiarostami berê me dide ser têkilîyên jin û mêran. Li ser têkilîyên kopîbûn û orjînalbûnê…

Di mala me hemûyan de kêm an jî zêde berhemên îmîtasyon (kopî/sexte) hene. Ji xeynî çend însanan dewlemd qeweta kesekî ji rêzê têra stendina berhemek orjînal mixabin nake. Em jî bi berhemên kopîyê dilê xwe xweş û mala xwe xweşiktir dikin. Bi vî awayî orjînalbûn çiqasî ji me dûr be jî ew berhem bi saya kopîyan navê xwe li cîhanê belav dike.

Têkilîyên me însanan jî mîna kopîbûn û orjînalbûna berhema ye. Em tim dixwazin têkilîyek me ya orjînal hebe lê mixabin têkilîyên orjînal tenê di çîrokan de an jî di sînemayê de derdikevin pêşberî me. Em wan dixwînin an jî temaşe dikin û di bin bandora wan têkilîyê nemir de dimînin û dixwazin tim bişibin wan û em jîyana wan kopî jîyana xwe dikin.

Têkilîyên me jî orjînal nîn in mîna berhemên di mala me de. ji bo ku têkilîyên me sexte ne zêde dom nakin û em ji têkilîyekê derbasî têkilîyek din dibin. Lê halbûkê destpêka her têkilîyê bi me orjînal tê û ew evîn tim bi me xweş tê.

Miller û Elle yek bi yek me li kolan û kuçeyan digerînin. Sohbet di navbera her duyan de wekî çemekî sivik û rehet diherike. Car carna kesên sêyem jî li sohbetê zêde dibin û derbas dibin û diçin.

Piştî demek şûn de kîjan rast e (orjînal) û kîjan sexte ye (kopî) tevlîhev dibe. Mijar û sohbeta wan serê merivan tevlîhev dike lê ev tevlîhevbûn me jî fîlm qet sar nake. Bi sohbetê mejîyê meriv û bi dîmenên Toscanayê çavên meriv ji fîlm têr dibin.

Kiarostami bi şêwaza xwe sînemaya Îranê bi hemû cîhanê daye nasîn. Kiarostamî di vî fîlmê xwe de ji lîstikvanîya Juliette Binoche qayîl nemabû. Bi wê re axivî û xwest bi orjînalî ne bi lîstikvanî tevbigere. Careke din ji nû ve sehneyên Binocheyê hate kişandin. Wexta meriv fîlm temaşe dike ew lîstikvanîya wê derbasî rihê meriv dibe.

Em bi xwe ne orjînal in. Yan kopîya dê û bavên xwe ne yan jî ya civak û ol in. Geh dê û bav, geh jî civak û dîn me ber bi alîyê xwe diguherînin û dixwazin me bikin yek ji ferdên xwe. Pirî caran dibin kopîyên wan. Lewma orjînalbûna me ne pêkan e. Her çiqasî em orjînal nebin jî kesên li hemberî me tiştên orjînal û resen ji me dixwazin lê dema ew daxwaza wan nehat cî wê demê wekî morîkên ji hev belavbûyî em ji hev dûr dikevin.

Belkî Miller rast digot. Belkî kopî ya herî baş e û ya wê me azad bike kopîbûne. Bila em bişibin hev an jî bila dilê meriv li gel hev gurmegurm lê bixe. Orjînalbûn tenêtî ye û kopîbûna zêdeyî ye û herkes dixwaze zêde bibe. Kî dizane ka gelo rêya me dê çawa biguhere? Gelo ber bi orjînalbûnê ve an jî ber bi kopîbûnê ve…

Kunya Fîlm

Derhêner: Abbas Kiarostami

Senaryo: Abbas Kiarostami û Caroline Eliacheff

Welat: Îran, Fransa, Îtalya

Ziman: Fransî, Îtalyanî û Îngîlîzî

Lîstikvan: Juliette Binoche, William Shimell, Angelo Barbagallo…

IMDb: 7,3

Sînemaya Serbixwe – www.sinemayaserbixwe.com

Share This
COMMENTS

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: