Kovara Temaşe: Em dixwazin sînemaya kurd û ya cîhanê bînin ba hev

Hevpeyvîn: Gönül Gün 

BasNews- Kovara bi navê Temaşe weke kovareke hunerî ya sînameyê di weşangeriya kurdî de cî girt. Temaşe weke e-kovar hejmara xwe ya yekem derxist. Di kovarê de gelek cure nivîs, gotar û analîz cî digirin. Armanca Temaşê weke ku him behsa sînemaya cîhanê û him jî ya sînemaya kurd bike tê pênase kirin. Edîtorên kovarê di hemû zaravayên kurdî de girîng dibînin ku gotar û cure nivîs di temaşeyê de cî bigire. Me wek BasNewsê bi Temaşeyê re li ser xebatên wan hevpeyvînek kir.

Ewilî li we û li me kurdan pîroz be. Di weşangerîya kurdî de Temaşe jî cihê xwe girt. Derxistina kovara Temaşe xwedî serpêhatiyek çawa ye û weşandina Temaşe encamên kîjan fikrê ye?

Pîroz û bimbarek be. Ewîl în fikra kovareke sînemayê me yek ji edîtora kovara Kubarê Ayşenûr Ozelê sûd girt û ji ber vê em spasîya wê dikin. Û bi piştgirîya wê jî me dest pê kir. Pêşî em wek du edîtoran nûgihayî ne û me ji pir kesan we’z û şîretan girt ku yek ji wan redaktorê kovarê Amed Hesenî ye û yê din jî ku mîzanpaj û rûpelsazîya kovarê dike Ridwan Xelîl e. Em spasîya wan jî dikin. Bi awayê din serpêhatîyek xweş bû. Wextê kovar weşîya em gelekî şabûn û me dît ku em dikarin xizmeta hûner û zimanê xwe bikin. Ev hest, hesteke bêhempa ye…

Kovara we bi navê Temaşe hat bi navkirin. Çima Temaşe?

Bi rastî me pêşî hin navên din lê danî, dûre yek ji nivîskarê kovarê Mîrxas Emer pêşnîyara navê Temaşe kir ku ev nav li gorî mentîqa kovarê û naveroka wê ye. Her wekî din navê kovarê lêker e û di lêkeran de wext û nûbûn heye, yanî armanca me hertim nûkirina temaşeyê ye…

We wek edîtoryaya Temaşeyê aniye ziman ku armanca kovara we behs kirina sînemaya cîhanê û qalkirina xebat û lêkolînên li ser sînemaya kurd e. Dikarin hinek behsa vê yekê bikin?

Berê her tiştî em her du edîtor jî hezkiriyên sînemayê ne û ji bo me sînema îcadek pir girîng e. Lê weka ku her kes jî dizane neteweya kurd di vî warî de ji ber meseleyên sîyasî dereng maye. Ji ber vê kêmasîyê, me xwest em tiştekî bikin. Ji xeynî vê sînema hertim ji hev sûd girtiye û biteqlîdê fireh û mezin dibe, ji ber ku sînema bêsînor e. Divê di kovarê de sînemaya cîhanê û sînemaya kurdî bînin ba hev. Bi vê yekê em dikarin ji teqlîdê resenîyek ava bikin

Ehmedê Xanî dibêje:

Da xelq-i nebêjitin ku Ekrad
Bê ma’rîfet in, bê esl û binyad

Enwayê millet xwedan kitêb in

Kurmanc-i tenê di bê hesêb in”

Em jî dibêjin bira xelk nebêjin ekrad bê esl û bînyad û bêsînema ne. Kurd jî xwedî Temaşeyê ne.

Dema we hejmara yekem a kovarê amade kir li gorî kîjan rê û rêbazan xebata xwe kir?

Weka me dîyar kir, em nûgihayî ne. Me bi şîret, pêşniyaz û alîkarîya kesên xwedî tecrûbe hejmara yekem derxist. Weka ku Arîsto jî dibêje hûner bi teqlîdê dest pê dike, me jî ji kovarên hatine weşandin sûd girt û aniha projeyên me yên resen ji bo hejmara duyem jî amade ne. Hêvîya me ew e ku em ê di hejmara duyem de ji teqlîdê derkevin kovarê û naveroka wê resen bikin. Rê û rêbazên ku me kovarê li ser ava kir nêrîneka hûnerî li sînema û sînemaya kurdî bû (ku aniha ji ber meseleyên sîyasî ev nêrîna hûnerî kêm bûbe jî, nêrîna me ê hûnerî be.)

Di hejmara yekem a Temaşeyê de em dibînin gelek cure nivîs, xebat cî girtine. Weke we jî di pêşgotina kovarê de aniye ziman, alikariya gelek kes û aliyan gihaştiye we. Dikarin li ser vê yekê çi bibêjin?

Bi rastî jî alîkarîya pir kesan gîhîşte me û bi kêfxweşî alîkarîya me kirin. Him di aliyê nîvîsan de hîm jî di alîyê şîret û pêşniyazan de pir feyde gihîşte me. Ev yek gelek me kêfxweş kir û hê jî pir kes dixwazin yalîyê me bikin. Em spasîya nîvîskaran û her kesên ku alîkarîya wan gihîşte kovarê dikin.

Her wiha dîsa we wek edîtorya girîng dîtiye ku bi hemû zaravayên kurdî nivîs, gotar di Temaşeyê de wê cî bigirin. Li ser vê yekê dikarin çi bibêjin?

Yek ji armanca me ya herî mezin jî ev bû ku kovar bila bibe pirzaravayî. Mutlu Can û Mirxas Emer di vî warî de alîkarîya me kirin û fikrên xwe ji me re gotin. Her çiqas nivîsên kirmanckî û soranî kêm bin jî ev biryarek pir girîng e. Em xwedî zaravayên cûda ne û ji hev dûr in û me xwest em bi hûnerê xwe nêzî hev bikin. Ma ji hûnerê çêtir çi dikare me nêzî hev bike? Em li benda nivîsên cûr bi cûr ji kirmanckî û soranî û hewramî ne.

Di warî sînemayê de bi ya we bi kurdî çi qas û çawa xebat ango wek berhemên kurdî hatine dayîn. Hûn vê yekê çawa dibînin?

Bi rastî hin xebat hene. Ev xebat ango hin nivîsên li ser sînemayê di kovaran de hatine weşandin. Lê tenê kovareke sînemayê ya kurdî û aktuel tune ye. Helbet divê em malpera Sînemaya Serbixwe û xebatê wan yê pîroz jibîr nekin. Lê dîyar bû ku di vî warî xebat kêm bûn û me jî got em xebatek lê zêde bikin. Mînak xebata me jî kêm e çimkî demsalî ye. Divê kovareka sînemayê ya mehanî jî hebe.

Kovara Temaşe wek e-kovar derket. Gelo Temaşe wê bi çapkirî jî were ber destê xwîneran?

Aniha di rojeva koma rêvebirên kovarê de çapkirina kovarê tune. Me biryara xwe daye ku heta salekî jî wusa berdewam bike. Li gorî rexne û pêşnîyazên xwîneran em dikarin xwe biguherînîn û li gorî bendewarîyan xwe modîfe bikin.

Gava xwîner û kesên eleqedar bixwazin nîvis û gotarên xwe di Temaşeyê de biweşînin ev yek pêkan e? Ku pêkan bibe li gorî kîjan rê û rêbazê nîvis wê bên bijartin?

Helbet pêkan e. Lê weka her kovarekî çend şertên me yên teknîkî û nivîskî hene û divê ev şert û merc pêk werin. Ev şert hatin cîh em ê karibin ew nivîs û gotaran li gorî xweşî û başîya wan hilbijêrin. Kesên ku bixwazin ji me re nivîs bişînîn divê li ser maîla fermî ya kovarê maîlek bişînin ku tê de behsa nivîsa xwe ya dê binivîsin bikin (naveroka nivîsê) û ji me re bişînîn. Hêvîya me ew e ku em nivîsên li gorî şert û mercên me ne bi tevahiyê parve bikin. Lê belê ji ber ku nivîs pir tên ba me dibe ku di nava nivîsan de hilbijartin çêbibe.

Kovara Temaşe va ye hejmara xwe ya yekem derxist. Her çendî pirr zû bibêjî bi ya we Temaşe wê bertekêçawa bigire?

Hêvîya me ew e ku Temaşe bertekên baş bigire. Li ser medyaya civakî û li ser maîla fermî ya kovarê çend pîrozbahî hatin bo kovarê. Em her bi vî awayî dixwazin her cûre rexne ji me re bên ku em karibin xwe pêş bixin û xwînerên xwe bi gotar û berhemên cûr bi cûr jî kêfxweş bikin.

Herî dawî dixwazin çi bibêjin, kerem bikin.

Ev xebat, xebateke ji heza hûner û hizirandina li ser zimanê kurdî yê şêrîn hatiye çêkirin. Em dixwazin xebatên li ser hûnerê û zimanê me çêbibin. Me gavek avêt ku ciwanên kurdan ji me sûd bigirin û berhemên cûr bi cûr bên derxistin û çawa ku me jî ji kovara Kubarê sûd girt.

 

NAVEROKA HEJMARA YEKEM A KOVARA TEMAŞE WIHA YE: 

Derketina Sînemayê – 1

Dawid Jikevir

Dîroka Sînemaya Kurdî – 1

Mehmûd Beyto

Sînema û Edebîyat

Dr. Totawad Nagnath Ramrao
Tercume: Roşan Lezgîn

Ji Dvdyan Heta Netflix û Self Madeê

Berrîn Şemdîn

Sînema û Mîzah

Mehmet Irfan Hekimoğlu

Chaplin û Kapîtalîzm

Mîrxas Emer

Steven Spielberg

Cîhan Ulus

Sînemaya Nêmcetmenda: Thedoros Angelopoulos

Mutlu Can

Xwediyê Karakterên Serhildêr: Miloš Forman

Amed Hesen

Hevpeyvîn bi Alî Kemal Çinar re

Kovara Temaşe

Pirtûkxaneya Sînemayê:: Bêwelatî, Sînor û Mirin

Cahid Başkara

12 Zilamên Hêrsok

Medyayî

و چهند خاڵێكی رهخنهیی (Bekas) فیلمی سینهمایی

نووسینی : ئوسامه ئهنوهر

Bi Mindhunter re Têgihiştina Alema Tawanan

Özal Sürmelî

Fullmetal Alchemist: Brotherhood (Simyagerê Pola: Biratî)

Mehmûd Beyto

Fîlmên Temaşeyê

Kovara Temaşe

Dibistana Sinemaye: Tevgerên Kamerayê

Hebûn Polat

Termên Sînemayê

Kovara Temaşe

YÊN KU BIXWAZIN DIKARIN JI VÎ LÎNKA JÊR XWE BIGIHÊNIN KOVARÊ

http://www.kovaratemase.com/

Çavkanî: www.BasNews.com

Dîrok: 2020/07/08

– Sînemaya Serbixwe

Share This
COMMENTS

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: