“Zanava Kultûrî û Sînemaya Kurd” li Bakur çap bibe

Nûçe-Nivîs: Derya Kılıç 

Versiyona kurmanciya pîrtûka derhêner û senarîstê kurd ê Rojhilatê Professor Xosro Sîna ku li ser sînemaya kurd e û weke “Zanava Kultûrî û Sînemaya Kurd” hatiye binavkirin, li Bakurê Kurdistanê dê were çapkirin.

***

Berhema derhêner û senarîstê kurd ê Rojhilatê Professor Xosro Sîna ku li ser sînemaya kurd e û navê vê “Zanava Kultûrî û Sînemaya Kurd” ye,  pîştî Rojhilat û Başûr, vê carê bi versiyona kurmancî li Bakur dê çap bibe. Ji aliyekê amadehiyeke bo çapkirina berhemeke din ya li ser sinemayê bi awayekî kelecan didome, ji aliyê din ve jî wergera pirtûkê ku ji aliyê kurdê Xorosanê Mehdî Jafarzadeh ve tê kirin, ber bi xilas bûneye.

Khosro Sîna, du sal li ser ev berhema sinemayê xebitiye. Pirtûk li Îranê û Rohjilatê di sala  2018an de bi zimanê farsî cara yekem çap bûye û yekem car 1000 heb hatine çapkirin. Her wiha ev berhem di beşa hunerê de li Rojhilatê xelata baştirin kîtebî wergirtiye.

Pirtûka “Zanava Kultûrî û Sînemaya Kurd” pîştî yeksalî bi soranî zaravaya kurdî ve hatiye wergeradin.  Wê çaxe Wezareta Rewşenbîriyê Rêveberiya Hêrema Kurdistanê li Başûr 300 heb çap kiribûn. Versiyona wê ya soran li İranê belav nebû, tenê li Hewlêrê, Duhokê û Sileymaniyê tê belavkirin û ew li Başûrê Kurdistanê gelek deng vedide.

Ji ber ku armanca Professor Khosro Sîna nîşandayîna û danasîna sînemaya kurdî ye, ev di berhema xwe de herî zêde girîngiyê dayê li ser zanaya kultûriya kurdan.

Her wekî din “Zanava Kultûrî û Sînemaya Kurd” ji du beşan pêk tê. Beşa yekem akademîk û ilmî ye. Ji ber ku ev hem li Zanîngehan weke pirtûka dersê were xwendin û hem jî bo lêkolîneran bibe çavkanî hatiye amade kirin. Beşa duyem ji bo xezkirin sînemayê hatiye nivisîn.

Ji nava 200 filmên kurd ve 40 heb bo analizkirinê hatine hilbijartin. Ev filman ji hemû parçeyên Kurdistan û Diasporayê ve pêk tên. Herî zêde fîlmên Bakur û Başûr hene. Navên derhênerên navdar ên kurd ên wekî Yılmaz Güney, Kazım Öz, Şevket Emin Korkî, Taha Karimî, Bahman Ghobadî, Shramm Hiner Salim, Mano Khalil, Nizamettin Arınç û herî wekî din di berheme de cih hatine dayine. Lê hêrî zêde li ser filmên Yılmaz Güney û Bahman Ghobadî hatine rawistandin.

Ev berhem hem li Îranê hem li Rojhilatê û hem jî li Başûr bo sînemaya kurdî weke çavkaniyeke baş tê nirxandin. Tê hêvî kirin ev berhem bi versiyona kurmancî li Bakur û Rojava jî bê naskirin û li pirtûkxaneyên kurdan de cih bigre.

Khosro Sina (Xosro Sîna)  kî ye?

Derhêner û senarîst Khosro Sîna li sala 1971 li bajarê Mihabadê ji dayik bûye û li Zanîngeha Sanandajê di beşa sînemayê de mamoste ye. Sîna, li Zanîngeha Tehranê di beşa şanoyê de lîsansa xwe temam kiriye. Wî li Zanîngeha Tehranê  di beşa sînamayê de doktor jî xwendiye.

Khosro Sîna di heman demê de bi karen şanoyê û sînemayê mijûl bûne. Heta niha çend senaryo nivîsiye û derhêneriya çend fîlmên dirêj yên sînemayê, rêze fîlmên televîzyonî û şanogeriya professional kirine. Sîna, damezrênerê beşa huner li Zankoye Azad ya bajarê Sanandaj (Sîne) ye. Bi salane wek mamoste ders dide û mîna vekoler gelek babet û gotarên zanistî weşandine û 3 pertûk çap kirine û gelek maqalê li ser sînemayê nivîsîne. Wî gelek semînerên zanistî û workshopên hunerî ji birêve birine û hîn jî bi rêve dibin. Du filmen wî beşdarî pêşbirkên festîvalên fîlman ên navnetewî de cih girtine.

Derhêner û senarîst Khosro Sîna, û edîtor û çêker Mastaneh Mohajerê di Îlona sala 2018an de li bernameya 6’emîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Duhokê (Duhok IFF), di beşa Sînemaya Kurdî de bûbûn Endamên Juriyê.

Li malpera sînema û fîlman a İMDB’yê Fîlmografiya derhêner û senarîstê kurd Khosro Sînayî:

https://www.imdb.com/name/nm7281878/

Lînka Pirtûka bi navê “Cultural identity and Kurdish Cinema” ya Khosro Sînayî:

https://www.academia.edu/35839836/Cultural_identity_and_Kurdish_cinema

Sînemaya Serbixwe – www.sinemayaserbixwe.com

Share This
COMMENTS

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: